Filmową wersję jego historii będzie można zobaczyć podczas ruszającego 1 grudnia Przeglądu Filmów o Autyzmie i Zespole Aspergera. Podobne filmy wypuściło też BBC - „A Word”i ABC
Kiedy jako poszukujący rodzic trafiasz na artykuły czy książki o Zespole Aspergera lub autyzmie, większość opisanych objawów odnosi się do chłopców. Twoja córka przecież takich nie ma… Pięknie mówi, bawi się z dziećmi w przedszkolu, potrafi patrzeć w oczy, rozmawia o emocjach. Jest po prostu spokojnym, cichym, wstydliwym
The filmy o autyzmie Przyniosę ci ten artykuł, który pomoże ci zrozumieć trochę więcej tego zaburzenia i będziesz się nimi cieszył, jeśli jesteś jednym z tych, którzy uważają, że zdjęcie jest warte tysiąc słów. Od momentu zdefiniowania autyzm był postrzegany jako tajemniczy wszechświat, dziwny i pełen zagadek do rozwiązania.
Uwaga! :) Dużo osób pytało o to, co słychać u Jonathana, bohatera filmu "Portrety emocji". Dzięki państwu Grünberg otrzymaliśmy odpowiedź na Wasze pytania :) Przekazujemy Wam wiadomość od Alana, ojca
Miroslav Janek, reżyser dokumentu „Normalny film autystyczny”, wprowadza widza w życie pięciu osób z zespołem Aspergera. Bohaterowie filmu to młody scenarzysta z niebanalnym poczuciem humoru,
Autypilot – podróże w świat dzieci z autyzmem we współpracy z Fundacją Autismus oraz sieć kin Cinema City robią dobrą robotę :)
atmosfera w kinie Mikro - Krakówautyzm nie przegap - III Przegląd Filmów o autyzmie i zespole Aspergera dzień pierwszy przeglądu
W wakacje wielu z nas ma więcej czasu: na czytanie, oglądanie filmów i seriali. Kto ostatnio widział film lub serial opowiadający historię osoby ze spektrum autyzmu i chciałby podzielić się z nami
Program Son-Rise – Temat kursów szkoleniowych o autyzmie obejmują: Pomaganie Twojemu dziecku w nawiązywaniu relacji [z innymi] – Niezależnie od etapu rozwoju, w jakim znajduje się Twoje dziecko, ten program może pomóc Ci nawiązać z nim głęboką więź oraz budować znaczącą interakcję społeczną.
W sobotę po projekcji filmu "Oto my" spotkamy się z Agnieszką Jankiewicz- psychologiem, asystentką osób z niepełnosprawnością i zastępczą mamą dwójki dorastających osób z Zespołem Downa. W ramach
OVl992X. {"type":"film","id":475159,"links":[{"id":"filmWhereToWatchTv","href":"/film/Adam-2009-475159/tv","text":"W TV"}]} powrót do forum filmu Adam 2011-12-20 04:25:51 Film przedstawia bardzo skrajny przypadek aspiego, u którego można dostrzec cechy autyzmu głębokiego. Według mnie, w tym filmie człowiek z zespołem aspergera jest przedstawiony w bardzo złym świetle. Tak, to prawda, że mamy problemy z utrzymaniem kontaktu wzrokowego przy rozmowie i lubimy mieć wszystko dokładnie zaplanowane, ale nie jesteśmy całkowicie odcięci od reszty świata (tak jak np. główny bohater Rain Mana). Przede wszystkim możemy się wyuczyć pewnych zachowań, które podświadomie wykonują normalni ludzie. Główny bohater jest inżynierem i tworzy oprogramowanie komunikacji człowiek-komputer do tych zabawek, więc można założyć, że potrafi myśleć analitycznie. Skoro potrafi, to powinien się domyślić po jakimś czasie co oznaczają główne niewerbalne gesty innych ludzi. Takie proste sygnały, jak te, które pojawiły się w scenie z ciężkimi zakupami może rozpoznać też człowiek z AS. Skoro jego ojciec wiedział, że on ma aspergera, to mógł mu przez te wszystkie lata spędzone razem, wytłumaczyć co powinien robić w danych sytuacjach (ja np. nauczyłem się jak postępować w większość sytuacji społecznych). Uważam, że przedstawiony człowiek jest egoistą z AS, przez co ktoś, kto obejrzy ten film będzie mógł sobie wyrobić zdanie, że każdy aspi = egoista. Wydaje mi się, że nie konsultowano się przy tworzeniu tego filmu z aspimi. Poza tym, w jednej z pierwszych scen Adam leży w butach na łóżku, asperger w tym przypadku nie ma tu nic do rzeczy, to jest kwestią wychowania, ten człowiek jest po prostu burakiem. alelas ocenił(a) ten film na: 8 84Michal Dzięki za to co napisałeś, ponieważ oglądałam ten film a wcześniej o tej samej tematyce szwedzki film "W kosmosie nie ma uczuć" i zastanawiałam się na czy rzeczywiście to tak wygląda, a potem obejrzałam "Adama" i zupełnie nie wiedziałam co o tym sądzić. W tamtym filmie chłopak chory na AS był bardziej przystosowany do życia. Tutaj ten chłopak momentami rzeczywiście zachowuje się jakby miał autyzm (wiem, bo znam chłopaka z autyzmem). DJ76 ocenił(a) ten film na: 8 alelas Zgadzam sie, ze jest to przerysowany aspi pokazany moze w nienajlepszym swietle. Doszukiwalbym sie jednak innych niz egoizm motywacji glownego bohatera. Matowy ocenił(a) ten film na: 3 84Michal Witam, bardzo podoba ni się twoja recenzja i zgadzam się z nią w 100%. Matowy Czasem też się tak mi się że Adam miał i autyzm i zespół że są i takie przypadki ;-) Bondman Ale bardzo cieszę się że obejrzałem ten do myślenia i dopiero teraz dowiedziałem się że Tomasz Jefferson też PRAWDOPODOBNIE miał Aspergera bo o Einsteinie i Mozarcie słyszałem Bondman Zgadzam się. Są takie przypadki. Sama znam osobę z diagnozą wspolwystepowania autyzmu z Aspergerem. Według mnie ma jeszcze zaburzenia psychiczne. A Adam faktycznie jest skrajnym przypadkiem. użytkownik usunięty ocenił(a) ten film na: 8 84Michal Calkowicie sie zgadzam. To byl zwykly kawal narcystycznego chama. ewix_6 ocenił(a) ten film na: 7 dla większości osób, które nie miały styczności z osobami z taką chorobą, t uwierzą w film, między innymi ja. dobrze, że są takie komentarze ludzi, którzy rzeczywiście maja taką przypadłość i mogą co nieco o niej opowiedzieć. poza tym jak w wielu filmach, w których jednym z wątków jest choroba rzadko kiedy jest przedstawiona właściwie, a przecież wystarczy porozmawiać z osobami dotkniętymi tą przypadłością, żeby film mógł odzwierciedlać to, co jest zamierzeniem. użytkownik usunięty ocenił(a) ten film na: 7 ewix_6 Nie myl choroby ze zwyklym narcyzmem, chroba nie jest wytlumaczeniem dla egoizmu i chamstwa. ewix_6 ocenił(a) ten film na: 7 wiem, wiem wcześniej myliłam, teraz, gdy właśnie posty powyżej, wiem, że choroba chorobą, ale charakter każdy kształtuje sobie sam i on już nie jest pod plakietką choroby. Tak właśnie postrzegano autyzm w średniowieczu. A myślałam, że nasze społeczeństwo jest bardziej ambitne i zamiast oceniać cos czego nie rozumieją zasięgną więcej wiedzy na ten temat...np. z książek 84Michal Przerysowany? Przecież to nie jest film dokumentalny, nie musi odzwierciedlać rzeczywistości. Nie jest też na faktach, więc nie wiem w czym rzecz. Mieszając fikcję z rzeczywistością odbieracie sobie przyjemność z oglądania filmu. Scenarzysta stworzył własny świat, własną rzeczywistość, w której AS wygląda tak jak wygląda i dyskutowanie z jego wizją mija się z celem. Jeżeli chcecie poznawać istotę jakiejkolwiek choroby zachęcam do specjalistycznej lektury, a nie do komedii romantycznej ;) snowiczek zgadzam sie w calej rozciaglosci :) Ania12345_filmweb Wreszcie coś mądrego padło. Przypominam, że ten koleś jest jedynakiem i z psychologicznego punktu widzenia są oni zazwyczaj egoistami i narcyzami. Co w filmie było pokazane? Ona go przystosowała co widać już na samym końcu! Sherif27 Jedynak propsuje ;d snowiczek Tak, ale to nie znaczy, że ma kompletnie przeinaczać i obrażać ludzi cierpiących na daną chorobę. snowiczek Film nie jest przerysowany gdyż zespół Aspergera to nie choroba tylko zaburzenie...a z tym różnie bywa. 84Michal "Uważam, że przedstawiony człowiek jest egoistą z AS, przez co ktoś, kto obejrzy ten film będzie mógł sobie wyrobić zdanie, że każdy aspi = egoista. Wydaje mi się, że nie konsultowano się przy tworzeniu tego filmu z aspimi. Poza tym, w jednej z pierwszych scen Adam leży w butach na łóżku, asperger w tym przypadku nie ma tu nic do rzeczy, to jest kwestią wychowania, ten człowiek jest po prostu burakiem"Co najmniej głupi zarzut chyba że jesli ktoś zobaczy "Szklaną pułapke" to uzna że policjanci z nowego yorku to nałogowi palacze rozwodnicy i bezwzgledni mordercy imilu ocenił(a) ten film na: 8 marwel1980 Nareszcie! Już myślałam, że nie doczekam się aż ktoś wygłosi oczywistą oczywistość :) użytkownik usunięty ocenił(a) ten film na: 8 84Michal Nawet w samym filmie jest powiedziane, że choroba ta ma szerokie spektrum objawów, od form ledwie rozpoznawalnych po zbliżone do samego autyzmu przypadki, więc myślę, że nie ma się co czepiać przedstawionego tutaj bohatera. Lex17 ocenił(a) ten film na: 8 84Michal Noo nie przesadzajmy w drugą stronę. Zgodzę się, że film jest nieco przerysowany ale ja bym to składał na karb tego, że chciano pokazać jak najwięcej w 1,5h filmu... 84Michal Każdy człowiek jest inny. W twoim przypadku Asperger może wyglądać inaczej, ale ja przez długi okres czasu miałam doczynienia z takimi osobami i aż nie mogę się nadziwić jak świetnie pokazali tą przypadłość. Wątpie żeby to był przerysowany obraz bo dużo osób na prawde zachowuje się dokładnie tak samo a jeżeli dla Ciebie to skrajny przypadek to uwierz, wiele jeszcze Cię może zadziwić. Nie chce jednak nikogo tu urazić. Owszem wiele zależy od środowiska w jakim sie wychowuje, najwidoczniej miałeś więcej szczęścia, że nauczyłeś się jak postępować w róznych sytuacjac. To dobrze. Ale nie każdy tak potrafi. Nie każdy jest w stanie wyuczyć się pewnych zachowań i nie każdy jest w stanie pojąć nie które sprawy. Moim zdaniem to dobrze, że w ogóle powstał taki film bo chociaż troche pokazał on czym jest Asperger i jak powinno sie postępować z takimi osobami. 84Michal Spokojnie, leżenie na łóżku czy siadanie na kanapie w butach to częsty motyw w amerykańskich filmach - od dziecka zwracam na to uwagę, ale to chyba po prostu ichniejszy, nonszalancki styl ;) A Adam wydał mi się postacią bardzo sympatyczną - szczerą i z wartościami oraz pasją. Myślę także, że motyw z targaniem przez Beth wielkiej torby miał na celu pokazanie niezorientowanym widzom, że można źle odebrać kogoś i jego intencje nie znając tej osoby i jej motywów. Kto z nas, w sensie NT :) nie pomyślałby w takiej sytuacji, że Adam to burak? I chyba o to chodziło, abyśmy się trochę zawstydzili tym, jak łatwo przychodzi nam ocenianie innych i ich motywów. Podobnie z ojcem Beth, który sam kłamał, zdradzał i dokonał oszustwa, a uważał, że ma prawo mówić córce, kto da jej szczęście. 84Michal dobrze, że piszesz o tym, ponieważ nie znam osobiście nikogo z taką przypadłością, dlatego nie wiedziałam, że w rzeczywistości jest inaczej, ale ja nie o tym chciałam rozmawiać, poza tym już chyba ktoś coś takiego napisał w tym wątku. Piszę, ponieważ chciałam zapytać, z racji tego, że interesuje mnie niebywała inteligencja osób z takim syndromem, czy Ty też, tak jak główny bohater filmu, interesujesz się jakimś tematem szczególnie? Naprawdę fascynuje mnie jak osoby przyswajają tak złożone informacje :) czy to są wyjątki, czy zazwyczaj każdy jest bardzo mądry? hejmonik1988 Wyjątki. W tej materii wygląda to zresztą podobnie jak u reszty (zdrowej) populacji. 84Michal na autyzm działa odpowiednia dieta kobieta Polka prowadzi blog o swoim dziecku właśnie z autyzmem i bardzo ładnie to dziecko się zachowuje zasadniczo to nie widać objawów lecz jeśli zmienią dietę cukry i inne to dziecko popada w autyzm (w sensie widoczny) markin największa bzdura, jaką w życiu przeczytałam szarosen poczytaj biblięIgnorancja to nie choroba to stan umysłu... Jak się nazywa ludzi z takim umysłem ?Myślisz, że ciałem nie zarządza chemia i fizyka ? szarosen czy, aby napewno? ;). Dzieci z Autyzmem i nawet ZA wspomaga sie odpowiednią dietą. ;) nie jest to "lek", a wspomaganie. ;). Dzieciaki cierpią często na candidę, a cukry rzecz jasna dają jej pozywkę, dodatkowo cukry "nakręcają" dzieciaka, że jest nie do ogarnięcia. daj np. 5 latkowi tigera, to zobaczysz jak będzie chodził po ścianach ;) 84Michal A polecasz jakiś film, gdzie Asperger byłby lepiej przedstawiony? Bo ja właśnie myślę, że mimo wymienionych przez Ciebie wad, "Adam" najlepiej pokazuje tę tematykę. W "Nazywam się Khan" czy "W kosmosie nie ma uczuć" aspergerzy są jeszcze bardziej przejaskrawieni. szarosen Polecam "Grę tajemnic". Jest tam bohater z Aspergerem, choć nie to jest tematem przewodnim tego filmu. Ale polceam, warto obejrzeć. Bonesss Tylko, że Alan Turing najprawdopodobniej Aspergera nie miał... ogólnie "Gra tajemnic" pod względem faktograficznym średnio się zgadza, delikatnie mówiąc. AnnaCleves To, że nie zgadza się z faktami historycznymi itd. nie oznacza, że film jest zły. Dobrze się go ogląda, mi to wystarcza. :) Bonesss Ależ ja też bardzo lubię "Grę tajemnic"! Uważam, że to bardzo dobry film ze świetną obsadą. :) Osobiście się bardzo interesuję historią, więc też na to zwracam uwagę oglądając filmy historyczne, ale nigdy nie oczekuję 100% zgodności i wystawiając ocenę, nie tylko to biorę pod uwagę. :)Chciałam tylko zaznaczyć, że ten rzekomy autyzm/Asperger Turinga jest mocno wątpliwy, co czyni ten wątek średnio wiarygodnym... Ale zdecydowanie zgadzam się z Tobą, że warto obejrzeć film. AnnaCleves Rzeczywiście, zachowania Turinga nie nazwałabym klasycznym Aspergerem, chociaż niewątpliwie przejawiał on pewne cechy człowieka cierpiącego na to zaburzenie rozwoju. Ale to tylko film; wiadomo, że trzeba było trochę to wszystko pozmieniać, żeby "produkt" lepiej się sprzedawał. Ekscentryczny geniusz i tak dalej. Zapewne wiesz, co mam na myśli. W takim razie rozumiem. Nie powiem, że ja się historią nie interesuję, ale w filmach (szczególnie takich, jakby nie patrzeć, robionych pod Oscary) przymykam na to oko. Właściwie nie jest to też do końca film historyczny. Mało w nim historii. Dla mnie to po prostu film o ciekawym człowieku i o tym jak potoczyło się jego życie. Biograficznym też ciężko go nazwać. :) Bonesss Tak, doskonale wiem, co masz na myśli. :) Ja też na początku myślałam, że Turing miał Aspergera/zaburzenia rozwoju, wnioskując po filmie, ale jak zaczęłam o nim bardziej czytać, to się nieco zdziwiłam. Owszem, miał swoje dziwactwa, ale był wbrew pozorom bardzo towarzyski i problemów z nawiązywaniem relacji zazwyczaj większych nie miał. Są wprawdzie historycy, którzy skłaniają się ku teorii Aspergera, np. kojarzę Sinclaira McKaya, ale, o ile się nie mylę, biograf Turinga, Andrew Hodges, raczej podobne sugestie po premierze się pojawiło sporo malkontentów, krzyczących "przecież to Polacy złamali Enigmę!", a w gruncie rzeczy sami na ten temat wiedzieli niewiele. :)Domyślam się, że twórcy "Gry tajemnic" chcieli uczynić historię Turinga bardziej uniwersalną i przyciągnąć publiczność, więc co nieco musieli pozmieniać, ze szkodą dla historii. ;) O ile zmiany nie są już przekłamaniem/polityką historyczną (patrz: "Nasze matki, nasi ojcowie"), to mnie w oczy tak nie rażą. :P Ogólnie "Grę Tajemnic" oceniłam wysoko, bo dałam 8 - podobał mi się, miał dobrą fabułę, świetne aktorstwo, fantastyczną muzykę (uwielbiam motyw przewodni) i był sprawnie zrobiony technicznie. AnnaCleves Może Alan był osobą z łagodną odmianą Aspergera? Nie jestem znawcą na tym polu, ale wydaję mi się, że każdego człowieka cierpiącego na to zaburzenie należałoby traktować dość indywidualnie. A odbiegając już od tematu, to trzeba przyznać, że Benedictowi Cumberbatchowi naprawdę udało się dobrze wcielić w rolę. Byłam zachwycona, jego gra wywarła na mnie bardzo duże wrażenie podczas oglądania filmu. Tacy zawsze się pojawiają. Ktoś musi przecież trochę ponarzekać. Polska nie byłaby Polską, gdyby tacy ludzi nie istnieli. Dziwne, nagle wszyscy po obejrzeniu filmu stali się znawcami historii o łamaniu Enigmy. ;pTak, muzyka zdecydowanie zasługuje na dużego plusa. Nie czyniła z filmu teledysku, była nienachalna i idealnie wkomponowała się w całą historię, dodała smaku i klimatu. O aktorstwie co nieco wspomniałam, a jeśli chodzi o fabułę, to była w porządku. Nic nie raziło w oczy podczas oglądania. Było płynnie i zgrabnie. Film na długo zapisał się w mojej pamięci. :) 84Michal A ja bym powiedziała, że to nie takie oderwane od rzeczywistości i wcale nie przejaskrawione. Mój wykładowca zachowuje się wypisz-wymaluj jak Adam, a w niektórych momentach jeszcze bardziej odbiega od normy. 84Michal ten jest świetny 84Michal W porównaniu do Adama Lanzy filmowy Adam jest wyjątkowo łagodnym przypadkiem osoby z zespołem Aspergera. 84Michal uwazam, ze adam jest typowym przykladem osoby z aspargerem. Tak czy inaczej czucia nie da sie nauczyc. Zycie z osoba, ktora wyuczy sie jak postepowac w roznych sytuacjach nie wylacznie spolecznych jest absurdem i jest niewyobrazalnie trudne. Dla mnie ten film jest wlasnie o tym. O absurdzie zycia z kazdy sie do tego nadaje. 84Michal Nigdy nie pomyślałabym, że główny bohater jest egoistą. I nawet jeśli wszystkie osoby z tym zespołem by się tak zachowywały to ceniłabym sobie ich dobre serce, a nie drobne dziwactwa :) 84Michal Chyba w żadnym momencie nie przyszłoby mi do głowy, że Adam jest egoistą. To raczej ona jest egoistką. Przecie, kiedy się z nim wiązała wiedziała, o jego chorobie, a zostawiła go, bo nie potrafił jej ściemniać pięknych słów o miłości. Dla mnie było oczywiste on ją kocha! teddy_b serio?? zostawiła go?? no to dobrze, że napisałeś/-aś! Inaczej bym oglądała z zaciekawieniem i niepewnością, jak się ta historia skończy. A teraz już wszystko wiem przed seansem ;P nie dziękuję;/ teddy_b Brawo za głos rozsądku w tej całej dyskusji - myślałam, że tylko ja myślę odwrotnie :) 84Michal też mi się wydaje, wydawało - oglądając - że to coś za mocno pokazane jest, to nie asperger tylko autyzm i nie konsultowali się z ludźmi w rtemacie marta7799 Zespół Aspergera to jest właśnie zaburzenie ze spektrum autyzmu. 84Michal Spektrum autyzmu (do którego należy również zespół Aspergera) jest szerokie, a każda osoba z taką diagnozą inna, bo nakładają się na jej zachowanie wszystkie inne osobiste cechy charakteru i model wychowania jakiemu ktoś został poddany. Często też granica oddzielająca zespół Aspergera od autyzmu jako takiego jest bardzo cienka, a diagnozy bywają czasem stawiane nieprawidłowo. Moim osobistym zdaniem diagnoza Adama z filmu akurat jest trafna (a jeśli ma on autyzm, to z całą pewnością nie głęboki), co oczywiście nie znaczy, że nie ma na świecie lepiej funkcjonujących osób z Aspergerem. Są również osoby funkcjonujące na niższym poziomie, wcale nie dlatego, że ktoś błędnie zdiagnozował im Aspergera zamiast autyzmu, ale dlatego, że opiekunowie nie nauczyli ich pewnych rzeczy. 84Michal Tutaj się nie zgodzę, cytuję: "Przede wszystkim możemy się wyuczyć pewnych zachowań, które podświadomie wykonują normalni ludzie..." Adam nie miał żadnego wzorca a z filmu wynika, że ojciec głównego bohatera był również zaburzony. Więc gdzie miał się nauczyć???? I od kogo? Dopiero jego sąsiadka Beth pomogła mu uporać się z otaczającą go rzeczywistością. A jego ponadprzeciętna inteligencja przyspieszyła ten proces.
Poszukuję filmów o autyzmie i zespole Aspergera. Widziałam już "Adam" i "Rain Man". Za wszystkie inne propozycje godne uwagi dziękuję z góry.
Zdaniem badaczy zagadnień związanych z zaburzeniami rozwoju, autyzm jest jednym z tych najbardziej zagadkowych. Głównie z powodu braku biologicznych modeli jednoznacznie wyjaśniających etiologię zaburzeń ze spektrum autyzmu, a także ze względu na bardzo niejednorodny obraz kliniczny autyzmu i niezwykłe połączenie mocnych i słabych stron osób z ASD (Goldstein i in., 2017). Zaburzenia należące do spektrum autyzmu (ang. ASD – autism spectrum disorder) obejmują rozmaite wyzwania rozwojowe w zakresie: porozumiewania się, myślenia, rozwoju społecznego, umiejętności poznawczych, zainteresowań i form aktywności, a także umiejętności motorycznych. Nasilenie poszczególnych trudności w różnych wymiarach spektrum jest znacząco odmienne u poszczególnych osób i może powodować zarówno funkcjonowanie na poziomie głębokiego upośledzenia u jednych, jak i pozwalać na funkcjonowanie całkowicie samodzielne u innych osób, ze słabszym nasileniem objawów (Goldstein i in., 2017). Termin „spektrum autyzmu”, używany w najnowszych klasyfikacjach diagnostycznych zamazuje kategorialne granice pomiędzy autyzmem dziecięcym, atypowym czy Zespołem Aspergera, właśnie ze względu na ten zróżnicowany obraz. Obejmuje bowiem zarówno dzieci, młodzież i dorosłych, których trudności wynikające z autyzmu uniemożliwiają im zupełnie samodzielną egzystencję, jak i osoby, dla których jest ona możliwa na poziomie niemal optymalnym. Spotkamy zatem osoby niewerbalne, jak i mówiące bardzo dużo; osoby o ogromnych ograniczeniach w zakresie uczenia się, jak i takie, które zapamiętują prezentowany materiał z zaskakującą łatwością; dzieci, młodzież i dorosłych o niezwykle silnej potrzebie izolacji społecznej, jak i tych, którzy od nawiązywania kontaktu nie mogą się powstrzymać (Goldstein i in., 2017). ASD mieści się więc na pewnym kontinuum – od anormalności do normalności. Zbyt duże nasilenie niektórych cech prowadzić będzie więc do upośledzenia funkcjonowania, ale ich posiadanie w niewielkim nasileniu może stanowić bardzo mocną stronę jej posiadacza (Grandin, 2016). Spektrum autyzmu diagnozuje się według klasyfikacji medycznej DSM-5 jako zaburzenia o charakterze neurorozwojowym. Innymi słowy, jest to odmienny od typowego wzorzec rozwoju i zgodnie z obecnym stanem wiedzy ma podstawy w neuronalnej organizacji funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Odzwierciedla się to we wpływie tych odmienności na wspomniane sfery funkcjonowania i rozwoju człowieka – szczególnie społecznego, komunikacyjnego, ale także poznawczego, motorycznego i adaptacyjnego. Zatem spektrum autyzmu przejawiać się będzie w atypowej organizacji doświadczeń, myślenia i komunikowania się, znajdować swoje odbicie w szczególnych zainteresowaniach czy formach aktywności. Mimo, że najczęściej myśląc o autyzmie wyobraźnia podsuwa nam dziecko, należy w tym miejscu podkreślić, że nie kończy się on wraz z wejściem w okres adolescencji – trwa przez całe życie i jest częścią tego, kim są osoby rozwijające się w ten szczególny sposób. Obecnie przyjmuje się, że dyspozycje neurobiologiczne są obecne już od urodzenia, ale ich ekspresja może ujawnić się w późniejszym rozwoju. Czasem trudności mogą nie ujawniać się w pełni, dopóki wymogi otoczenia nie przekroczą posiadanych umiejętności danej osoby (Butcher i in., 2017). Nie – choroba Spektrum autyzmu, chociaż klasyfikowane według podręcznika dla lekarzy, nie jest chorobą. Nie można się z niego wyleczyć, gdyż odmienności w zakresie funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego wyznaczają inne, nieneurotypowe ścieżki organizowania doświadczeń ze zmysłów, odmienne spostrzeganie i sposób myślenia obecne przez całe życie (Butcher i in. 2017). Autyzm sam w sobie nie jest też niepełnosprawnością, a jednak u części osób w spektrum [ Określenia „osoby w spektrum autyzmu” i „osoby ze spektrum autyzmu” mogą być używane zamiennie i odnoszą się do osób, które doświadczają odmienności w sposobie odbierania świata, opisanych jako składowe spektrum autyzmu.] faktycznie może stać się jej przyczyną, gdyż nasilenie objawów i wynikające z nich trudności mogą sprawić, że samodzielne funkcjonowanie danej osoby, bez wsparcia ze strony terapeuty lub opiekuna, nie jest możliwe. W klasyfikacjach medycznych z poprzednich lat rozróżnienie na autyzm i Zespół Aspergera dotyczyło głównie aspektów związanych z brakiem opóźnienia wczesnego rozwoju języka i zaburzeń komunikowania, rozwoju poznawczego oraz rozwoju odpowiednich do wieku umiejętności samoobsługowych i adaptacyjnych. Rozpoznanie Zespołu Aspergera podczas diagnozy było więc uznawane za „łagodniejszą formę autyzmu”, bez towarzyszącej niepełnosprawności intelektualnej lub opóźnień rozwoju językowego. W najnowszych klasyfikacjach odchodzi się jednak od takiego rozróżnienia z powodu niejednorodności kategorii objawów o wielorakim charakterze. Definiowanie autyzmu lub Zespołu Aspergera według określonych w klasyfikacjach kryteriów było bowiem w rzeczywistości tym czy innym „punktem” na całym spektrum, obejmującym bardzo różnorodne postaci tej odmienności rozwojowej (Goldstein i in., 2017). Funkcjonowanie społeczne i komunikowanie się Trudności społeczne osób z ASD mogą mieć różny charakter i znaleźć odzwierciedlenie w zaburzeniach interakcji społecznych z opiekunem lub rówieśnikami: objawiać się mogą brakiem uśmiechu społecznego i ekspresji niewerbalnej, zakłóceniach uwagi, kontaktu wzrokowego czy reakcji na imię. Niektóre osoby będą napotykać kłopoty w kontaktach z rówieśnikami, we wspólnej zabawie czy aktywności, prezentując wycofanie, dystans i brak współdziałania. Mogą też mieć trudności z odczytywaniem sygnałów społecznych takich jak ton głosu, komunikacja niewerbalna rozmówcy czy ekspresja emocjonalna. Spostrzeganie i rozumienie wewnętrznych stanów innych osób może nastręczać osobie w spektrum autyzmu trudności w kontekście przewidywania myśli, przekonań, zamiarów czy emocji rozmówców, przez co znacznie utrudnia społeczne kontakty. Trudności w zakresie porozumiewania się natomiast dotyczyć mogą zarówno częstotliwości użycia mowy jak i jej funkcjonalności. Sprawność komunikacji zależy bowiem od kompetencji językowej, która jest wiedzą o regułach językowych, warunkujących poprawne budowanie i rozumienie zdań w danym języku. Zależy również od kompetencji komunikacyjnej, określanej jako umiejętność posługiwania się językiem w danej grupie społecznej odpowiednio do sytuacji społecznej i z uwzględnieniem relacji pomiędzy jej uczestnikami. Zaburzenia zdolności do społecznego komunikowania się u osób w spektrum obejmować mogą problemy związane z rozumieniem funkcji porozumiewania się oraz brak umiejętności wykorzystania zachowań komunikacyjnych do regulacji kontaktów społecznych. Trudności w obszarze porozumiewania się mogą więc mieć nie tylko charakter ograniczonego użycia mowy czy jej braku. W zakresie recepcji mowy osoba w spektrum autyzmu może jej nie rozumieć, rozumieć jedynie słowa klucze lub w pełni rozumieć mowę. Uwagę zwracać mogą także: nietypowa prozodia mówienia, niespodziewane, bezceremonialne komentarze, trudności w rozpoznaniu odpowiedniego momentu do zabrania głosu w rozmowie lub uporczywe powracanie do interesujących tematów, czy też nierozpoznanie sygnałów rozmówcy świadczących o potrzebie zmiany tematu lub kontynuowania/zakończenia rozmowy (Goldstein i in., 2017). Sensoryka Jednym z elementów, w jaki sposób spektrum autyzmu przejawia się w sposobie doświadczania otaczającego świata, jest nietypowa reaktywność na bodźce sensoryczne lub nietypowe zainteresowanie zmysłowymi aspektami otoczenia. Nadwrażliwość sensoryczna może być dla niektórych osób z ASD zjawiskiem niezwykle wyniszczającym i obciążającym, a u innych przybierać formę bardzo łagodną (Grandin, 2016). Zakłócenia w przetwarzaniu sensorycznym oznaczają zatem, że wrażenia ze zmysłów (słuchu, wzroku, dotyku, itp.) są odczuwane inaczej niż u większości ludzi – np. zbyt silnie lub za słabo. Z tego powodu część osób w spektrum autyzmu może doświadczać na co dzień ogromnego dyskomfortu i przeciążenia, a także dezorganizacji procesów poznawczych i działania. Zmysły są dla człowieka tym, co pozwala mu rozumieć świat dookoła. To za ich pomocą poznajemy i definiujemy to co nas otacza. Jeśli zmysły funkcjonują w sposób typowy to można przyjąć, że rzeczywistość sensoryczna takiej osoby nie różni się znacząco od rzeczywistości sensorycznej każdej innej osoby. Zmysły funkcjonujące atypowo powodują szereg odmienności w reagowaniu na pojawiające się w otoczeniu zmiany i bodźce. Jest to spowodowane tym, że organizacja odbieranych doznań może być zupełnie różna od tej, która jest udziałem osób o typowym rozwoju i może powodować nie tylko zagubienie, ale nawet odczucia bólowe. Głośne dźwięki lub dźwięki niespodziewane, niektóre tony czy odgłosy, rodzaj dotyku, ruchu, smaki, zapachy i odczucia wizualne mogą u osób w spektrum powodować zarówno lęk, jak i fascynację. Niektórzy będą więc unikać tych konkretnych doznań, a inni przeciwnie – poszukiwać. Mówi się, że dziewięć na dziesięć osób z ASD ma przynajmniej jednego rodzaju zaburzenia przetwarzania w zakresie zmysłów (Grandin, 2016). Odmienności w zakresie przetwarzania wzrokowego mogą odzwierciedlać się zarówno w łatwości odnajdywania schematów wizualnych, w poszukiwaniu powtarzalnych wzorów i czerpaniu przyjemności z ich oglądania, w niezwykłej bystrości wzroku. Może także przybierać charakter „widzenia Picassa”, powodujący postrzeganie części w oderwaniu od całości widzianych obiektów. Niektóre osoby z ASD relacjonują ogromny dyskomfort w związku z jasnością światła lub jego drganiem. Przetwarzanie słuchowe wpływa natomiast na percepcję języka. Niezdolność do słyszenia niektórych dźwięków lub kłopoty z ich wyodrębnieniem mogą powodować trudności z przypisywaniem znaczenia słyszanym słowom i ich poprawnego rozumienia. Może też zdarzyć się, że osobie w spektrum autyzmu trudno jest oderwać uwagę od jednego dźwięku i przejść do kolejnego, bez zakłócenia procesów sterowania uwagą. Część osób w spektrum będzie nadwrażliwa na pewne dźwięki i zareaguje lękowo na hałas pojawiający się nagle lub o określonej częstotliwości. Niektóre osoby nie będą w stanie znieść pewnych smaków lub zapachów. Inne będą miały trudności z akceptowaniem dotyku lub pewnych faktur – np. niektórych materiałów, z których wykonane są ubrania (Grandin, 2016). Zindywidualizowane podejście Pamiętać należy, że informacje związane z diagnozą czy obrazem klinicznym powinny posłużyć nam przede wszystkim w celu dobrania odpowiedniego sposobu wspierania danej osoby ze spektrum autyzmu. Podczas planowania indywidualnego wsparcia konieczne jest więc przyjrzenie się obszarom, których rozwijanie będzie konieczne ze względu na deficyty, a także uwzględnienie i rozwijanie mocnych stron osoby w spektrum oraz zwrócenie uwagi na jej zainteresowania i styl uczenia się. Diagnoza nozologiczna, oparta na kryteriach diagnostycznych, jest bowiem czymś odrębnym od diagnozy funkcjonalnej, która uwzględnia możliwości rozwojowe danej osoby w różnych obszarach. Nie należy zapominać, że osoby z ASD, tak jak ich rówieśnicy o typowym rozwoju, zmieniają się w czasie, dorastają, nabywają kompetencje i doświadczenia. Jedni szybciej, inni wolniej. Czasem w inny sposób niż neurotypowy kolega. Mają swoje upodobania, charakter i antypatie. Dynamika rozwoju osób z ASD jest niezwykle zróżnicowana, co sugeruje, by diagnozę funkcjonalną traktować jako proces ciągły, służący określaniu wyzwań, mocnych stron i potrzeb, a także odpowiedniej na nie odpowiedzi, tak, by jak najpełniej wspierać rozwój i funkcjonowanie. Podmiotowe podejście do osób w spektrum autyzmu i zindywidualizowane spojrzenie pomaga dostrzegać ich niepowtarzalność, wyjątkowość i zasoby – elementy, na których zdecydowanie za rzadko się koncentrujemy. Zmiana na podejście bardziej pozytywne, otwarte, akcentujące indywidualność i możliwości osób w spektrum może się bowiem znacznie przyczynić do zmiany postawy wobec nich, jak i do zwiększenia ich komfortu życia czy poczucia własnej wartości. Autorka – Katarzyna Pęczak, trenerka Fundacji Pomoc Autyzm Artykuł pojawił się w drukowanym czasopiśmie “Remedium” nr 6 czerwiec 2019, publikujemy za zgodą autorki Bibliografia Attwood T., (2013), Zespół Aspergera. Kompletny przewodnik, Harmonia. Butcher Hooley Mineka S. (2017), Psychologia zaburzeń, Wydawnictwo GWP. Goldstein S., Naglieri Ozonoff S. (2017), Diagnoza zaburzeń ze spektrum autyzmu, WUJ. Grandin T. (2016), Mózg autystyczny. Podróż w głąb niezwykłych umysłów, Copernicus Center Press
Wielka niespodzianka od naszej wspaniałej młodzieży! Przez ostatnie kilka miesięcy nasza wspaniała młodzież w osobach Antonina Ławicka oraz Filip Skura pracowała z agencją interaktywną nad przygotowaniem materiału edukacyjnego budującego świadomość w temacie spektrum autyzmu i promującego naszą międzynarodową konferencję „ w maju 2020. Tosia i Filip są autorami koncepcji, scenariusza, nagrywali dialogi oraz recenzowali na bieżąco powstający materiał i wprowadzali poprawki. Ten film to oni, ich doświadczenia i ich przeżycia. W poniższym krótkim filmie animowanym nasi bohaterowie przedstawiają nam swoje widzenie otaczającego ich świata oraz objaśniają nam codzienne wyzwania z jakimi przychodzi im się mierzyć. Równocześnie wskazują w bardzo prosty i obrazowy sposób jak drobne gesty ze strony rówieśników i dorosłych mogą sprawić, że wielu z tych sytuacji udałoby się uniknąć lub bardzo szybko rozwiązać. Uczmy się od naszej wspaniałej młodzieży, przekazujmy dalej ten materiał i do zobaczenia w maju 🙂 Studio nagrań: Przygotowania: